Hap Bilgi Oturumu

Merhaba, bana T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ile ilgili ne sormak istersin?

Harika bir soru! I. Dünya Savaşı, 20. yüzyılın başlarında dünyayı derinden etkileyen büyük bir çatışmaydı. Bu savaşa yol açan birçok genel ve özel neden bulunmaktadır. Şimdi bunları detaylı bir şekilde inceleyelim.

**I. Dünya Savaşı'nın Nedenleri**

I. Dünya Savaşı'nın nedenlerini genel ve özel nedenler olmak üzere iki ana başlıkta inceleyebiliriz:

* **Genel Nedenler:**

* **Sömürgecilik Yarışı:**
<explanation>
Sanayi Devrimi ile birlikte Avrupa devletleri, hammadde ve pazar arayışına girmişlerdi. Bu durum, özellikle Afrika ve Asya kıtalarında sömürgecilik yarışını hızlandırdı. Sömürge elde etme konusunda yaşanan rekabet, devletler arasındaki gerginliği artırdı.
</explanation>

* **Milliyetçilik Akımı:**
<explanation>
19. yüzyılda ortaya çıkan milliyetçilik akımı, her milletin kendi bağımsız devletini kurma isteğini beraberinde getirdi. Özellikle çok uluslu imparatorluklar (Osmanlı, Avusturya-Macaristan gibi) içindeki azınlıklar, bağımsızlık talepleriyle ayaklanmaya başladılar. Bu durum, imparatorlukların iç istikrarını bozdu ve devletler arası ilişkilere de yansıdı.
</explanation>


* **Silahlanma Yarışı:**
<explanation>
Devletler arasındaki rekabet ve güvensizlik ortamı, silahlanma yarışını tetikledi. Özellikle Almanya'nın güçlü bir donanma kurma çabası, İngiltere'yi endişelendirdi ve iki ülke arasında denizlerde bir silahlanma yarışı başladı. Bu durum, devletlerin birbirlerine karşı daha agresif bir tutum sergilemelerine neden oldu.
</explanation>

* **Bloklaşmalar:**
<explanation>
Devletler arasındaki güvensizlik ortamı, ittifak arayışlarını beraberinde getirdi. İtilaf ve İttifak Devletleri olarak bilinen iki büyük blok ortaya çıktı. Bu bloklar, olası bir savaş durumunda birbirlerine destek sözü vererek, Avrupa'yı büyük bir çatışmaya sürükleyecek bir zemin hazırladılar.
</explanation>


* **Özel Nedenler:**

* **Alsas-Loren Sorunu:**
<explanation>
1871 Sedan Savaşı'ndan sonra Almanya, Fransa'dan Alsas-Loren bölgesini almıştı. Fransa, bu bölgeyi geri almak istiyordu. Bu durum, iki ülke arasında sürekli bir gerginlik kaynağı oluşturdu.
</explanation>

* **Avusturya-Macaristan'ın Balkan Politikası:**
<explanation>
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Balkanlar'da yayılmacı bir politika izliyordu. Bu durum, bölgedeki diğer devletlerin (özellikle Sırbistan ve Rusya) tepkisini çekiyordu.
</explanation>



**Özet:**

I. Dünya Savaşı'nın genel nedenleri; sömürgecilik yarışı, milliyetçilik akımı, silahlanma yarışı ve bloklaşmalardır. Özel nedenler ise; Alsas-Loren sorunu ve Avusturya-Macaristan'ın Balkan politikası gibi devletler arasındaki özel sorunlardır. Bu nedenlerin bir araya gelmesi, Avrupa'yı büyük bir savaşa sürüklemiştir.

Elbette, I. Dünya Savaşı'na yol açan diğer özel nedenlere de bakalım:

* **Rusya'nın Panslavizm Politikası:**
<explanation>
Rusya, Balkanlar'daki Slav kökenli halkları bir araya getirme ve bölgede nüfuzunu artırma politikası izliyordu. Bu politika, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Balkanlardaki çıkarlarıyla çatışıyordu. Rusya, Sırbistan gibi Slav devletlerini destekleyerek, Avusturya-Macaristan'a karşı bir denge unsuru oluşturmaya çalışıyordu.
</explanation>


* **Almanya'nın Yayılmacı Politikası (Weltpolitik):**
<explanation>
Almanya, 19. yüzyılın sonlarında "Weltpolitik" (Dünya Politikası) adı verilen yayılmacı bir politika izlemeye başladı. Bu politika, Almanya'nın sömürge elde etme, ekonomik nüfuzunu artırma ve dünya siyasetinde daha etkin bir rol oynama amacını taşıyordu. Almanya'nın bu politikası, diğer Avrupa devletleri (özellikle İngiltere ve Fransa) tarafından bir tehdit olarak algılandı.
</explanation>



**Özet:**

I. Dünya Savaşı'nın diğer özel nedenleri; Rusya'nın Panslavizm politikası ve Almanya'nın yayılmacı (Weltpolitik) politikasıdır. Bu nedenler, devletler arasındaki rekabeti ve güvensizliği artırarak, savaşın çıkmasında önemli rol oynamıştır.

Kesinlikle, Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın öldürülmesi, I. Dünya Savaşı'nın başlamasında doğrudan etkili olan en önemli özel nedenlerden biridir ve genellikle savaşın "kıvılcımı" olarak kabul edilir.

* **Arşidük Franz Ferdinand'ın Öldürülmesi:**
<explanation>
28 Haziran 1914'te, Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand, eşi Sophie ile birlikte Saraybosna'yı ziyaret ederken, Gavrilo Princip adlı Sırp bir milliyetçi tarafından suikast sonucu öldürüldü. Gavrilo Princip, "Mlada Bosna" (Genç Bosna) adlı, Bosna'nın Sırbistan ile birleşmesini savunan bir örgütün üyesiydi. Bu suikast, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu için bardağı taşıran son damla oldu.
</explanation>



**Özet:**

Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın öldürülmesi, I. Dünya Savaşı'nın başlamasında doğrudan etkili olan en önemli özel nedenlerden biridir. Bu suikast, Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilan etmesine ve diğer Avrupa devletlerinin de savaşa dahil olmasına neden olmuştur.

Harika bir soru! I. Dünya Savaşı'nı başlatan olay ve bu olayın hangi fikir akımıyla ilişkili olduğunu açıklayalım:

* **I. Dünya Savaşı'nı Başlatan Olay:**
<explanation>
I. Dünya Savaşı'nı doğrudan başlatan olay, 28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi olan Gavrilo Princip tarafından öldürülmesidir. Bu suikast, Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilan etmesine ve ardından diğer Avrupa devletlerinin de savaşa dahil olmasına yol açmıştır.
</explanation>


* **İlgili Fikir Akımı:**
<explanation>
Arşidük Franz Ferdinand'ın öldürülmesi, doğrudan **milliyetçilik** fikriyle ilgilidir. Gavrilo Princip, Güney Slavlarının birliğini savunan ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Bosna-Hersek'i ilhak etmesine karşı çıkan bir Sırp milliyetçisiydi. Suikast, milliyetçilik akımının Balkanlar'daki etkisini ve imparatorluklar içindeki azınlıkların bağımsızlık taleplerini göstermektedir.
</explanation>



**Özet:**

I. Dünya Savaşı'nı başlatan olay, Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın öldürülmesidir. Bu olay, milliyetçilik fikriyle doğrudan ilişkilidir. Milliyetçilik akımı, Balkanlar'da ve diğer bölgelerde bağımsızlık taleplerini artırmış ve devletler arasındaki gerginliği yükselterek savaşa yol açmıştır.

Elbette, I. Dünya Savaşı öncesinde ve sonrasında Osmanlı Devleti'nin durumunu detaylı bir şekilde inceleyelim:

**I. Dünya Savaşı Öncesinde Osmanlı Devleti:**

* **İç Durum:**
<explanation>
I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti, uzun süren savaşlar, ekonomik sorunlar ve iç karışıklıklarla zayıflamış durumdaydı. Özellikle 19. yüzyılda yaşanan toprak kayıpları (Balkan Savaşları gibi), devletin itibarını zedelemiş ve ekonomik kaynaklarını tüketmişti.
</explanation>

* **Azınlık Sorunları:**
<explanation>
Devlet içindeki farklı milletlerden oluşan azınlıklar, milliyetçilik akımının etkisiyle bağımsızlık taleplerini yükseltmişlerdi. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin iç istikrarını bozuyor ve devletin parçalanma sürecini hızlandırıyordu.
</explanation>

* **Ekonomik Bağımlılık:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, dış borçlar nedeniyle ekonomik olarak Avrupa devletlerine bağımlı hale gelmişti. Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) kurulmuş ve devletin ekonomik bağımsızlığı büyük ölçüde kısıtlanmıştı.
</explanation>

* **Dış Durum:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarından faydalanmaya çalışıyordu. Ancak, devletin zayıflığı ve toprak kayıpları, Osmanlı Devleti'ni Avrupa siyasetinde etkisiz bir konuma düşürmüştü.
</explanation>


**I. Dünya Savaşı Sonrasında Osmanlı Devleti:**

* **Savaşın Sonuçları:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan) yanında girmiş ve savaş sonunda yenilmişti. Savaş, Osmanlı Devleti için büyük bir yıkım olmuş, milyonlarca insan hayatını kaybetmiş ve ülke ekonomisi çökmüştü.
</explanation>

* **İşgaller ve Paylaşım:**
<explanation>
Savaşın ardından İtilaf Devletleri, Osmanlı topraklarını işgal etmeye başlamışlardı. Gizli antlaşmalarla belirlenen bölgeler, İngiltere, Fransa, İtalya ve Yunanistan gibi devletler tarafından paylaşılmaya başlanmıştı.
</explanation>

* **Sevr Antlaşması:**
<explanation>
1920 yılında imzalanan Sevr Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin toprakları büyük ölçüde parçalanmış ve devletin bağımsızlığı ortadan kaldırılmıştı. Bu antlaşma, Türk milleti tarafından kabul görmemiş ve Kurtuluş Savaşı ile sonuçsuz bırakılmıştır.
</explanation>

* **Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşu:**
<explanation>
Türk milleti, Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Kurtuluş Savaşı'nı başlatarak işgal güçlerini yurttan atmış ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmuştur. Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye'nin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü dünya devletleri tarafından tanınmıştır.
</explanation>
<example>
Kurtuluş Savaşı, Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin en önemli örneğidir. Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde kazanılan zafer, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna ve modern Türkiye'nin temellerinin atılmasına olanak sağlamıştır.
</explanation>

**Özet:**

I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti, zayıflamış, ekonomik olarak bağımlı hale gelmiş ve iç karışıklıklarla boğuşan bir imparatorluktu. Savaş sonrasında ise, topraklarının büyük bir bölümünü kaybetmiş, işgal altında kalmış ve Sevr Antlaşması ile yok olmanın eşiğine gelmişti. Ancak, Kurtuluş Savaşı ile yeniden doğmuş ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurarak bağımsızlığını kazanmıştır.

Elbette, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı öncesi ve sonrası durumunu özetleyelim:

**I. Dünya Savaşı Öncesi:**

* **Zayıflama:** Uzun süren savaşlar ve iç sorunlar devleti zayıflatmıştı.
* **Toprak Kayıpları:** Balkan Savaşları gibi kayıplar, devleti küçültmüştü.
* **Ekonomik Bağımlılık:** Dış borçlar nedeniyle Avrupa'ya bağımlı hale gelinmişti.
* **Azınlık Sorunları:** Milliyetçilik akımıyla azınlıklar bağımsızlık istiyordu.

**I. Dünya Savaşı Sonrası:**

* **Yenilgi:** Savaş kaybedilmiş, ülke işgal edilmişti.
* **Toprak Kaybı:** Sevr Antlaşması ile devletin büyük bölümü parçalanmıştı.
* **Kurtuluş Savaşı:** Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde işgalcilere karşı savaş kazanıldı.
* **Türkiye Cumhuriyeti:** Yeni bir devlet kuruldu ve bağımsızlık ilan edildi.

**Kısacası:** I. Dünya Savaşı öncesinde zayıf ve parçalanma sürecinde olan Osmanlı Devleti, savaş sonrasında yıkılmış, ancak Kurtuluş Savaşı ile küllerinden yeniden doğarak Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmuştur.

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girme kararı almasının birden fazla nedeni vardı. Bu nedenleri hem iç hem de dış faktörler çerçevesinde değerlendirebiliriz:

**1. Toprak Kayıplarını Geri Kazanma İsteği:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, özellikle Balkan Savaşları'nda büyük toprak kayıpları yaşamıştı. Bu savaşlarda kaybedilen toprakları geri alma ve eski gücüne kavuşma arzusu, savaşa girme kararı almasında etkili oldu.
</explanation>


**2. İttihat ve Terakki'nin Alman Yanlısı Politikası:**
<explanation>
İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı Devleti'nin yönetimini ele geçirmiş ve Alman yanlısı bir politika izlemeye başlamıştı. Cemiyetin önde gelen isimleri, Almanya'nın savaşı kazanacağına inanıyor ve bu sayede Osmanlı Devleti'nin de çıkarlarının korunacağını düşünüyorlardı.
</explanation>



**3. Yalnız Kalma ve Güvenlik Endişesi:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmaları nedeniyle uzun süredir yalnız kalmıştı. İngiltere ve Fransa gibi devletler, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumak yerine, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ediyorlardı. Bu durum, Osmanlı yöneticilerini Almanya'ya yakınlaşmaya itti.
</explanation>


**4. Ekonomik Çıkarlar:**
<explanation>
Almanya, Osmanlı Devleti'ne ekonomik destek sağlamayı ve Osmanlı topraklarında yatırımlar yapmayı vaat ediyordu. Bu durum, Osmanlı yöneticileri için cazip bir seçenekti.
</explanation>


**5. Kapitülasyonlardan Kurtulma Umudu:**
<explanation>
Osmanlı Devleti, uzun süredir kapitülasyonlar (yabancılara verilen ayrıcalıklar) nedeniyle ekonomik olarak zor durumdaydı. Almanya'nın savaşı kazanması durumunda, kapitülasyonlardan kurtulma ve ekonomik bağımsızlığı yeniden kazanma umudu, savaşa girme kararında etkili oldu.
</explanation>



**Özet:**

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girme kararı, toprak kayıplarını geri kazanma isteği, İttihat ve Terakki'nin Alman yanlısı politikası, yalnız kalma ve güvenlik endişesi, ekonomik çıkarlar ve kapitülasyonlardan kurtulma umudu gibi çeşitli nedenlere dayanıyordu. Bu nedenlerin bir araya gelmesi, Osmanlı Devleti'ni İttifak Devletleri yanında savaşa girmeye yöneltmiştir.

Tamamdır, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki taarruz ve savunma cephelerini, kazandığı veya kaybettiği durumları belirterek listeleyelim:

**Taarruz Cepheleri:**

1. **Kafkas Cephesi:**
* **Amaç:** Rusları Kafkasya'dan uzaklaştırmak, kaybedilen toprakları geri almak ve Orta Asya Türkleri ile birleşmek.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için büyük bir başarısızlıkla sonuçlandı. Sarıkamış Harekatı'nda büyük kayıplar verildi.
* **Durum:** Kaybedildi.

2. **Kanal Cephesi:**
* **Amaç:** İngilizlerin Süveyş Kanalı'nı ele geçirerek Mısır'ı geri almak ve İngilizlerin Uzakdoğu ile bağlantısını kesmek.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için başarısızlıkla sonuçlandı. Kanal Harekatı başarısız oldu ve İngilizler bölgedeki hakimiyetini güçlendirdi.
* **Durum:** Kaybedildi.

**Savunma Cepheleri:**

1. **Çanakkale Cephesi:**
* **Amaç:** İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirmesini engellemek ve Osmanlı Devleti'nin başkentini korumak.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için büyük bir zaferle sonuçlandı. İtilaf Devletleri Çanakkale'yi geçemedi ve geri çekilmek zorunda kaldı.
* **Durum:** Kazanıldı.

2. **Irak Cephesi:**
* **Amaç:** İngilizlerin Irak petrollerini ele geçirmesini engellemek ve bölgedeki Osmanlı hakimiyetini korumak.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için başarısızlıkla sonuçlandı. Kut'ül Amare Kuşatması'nda İngilizler esir alınsa da, genel olarak cephe kaybedildi ve İngilizler Irak'ı ele geçirdi.
* **Durum:** Kaybedildi (Kut'ül Amare zaferine rağmen genel sonuç itibarıyla kaybedildi).

3. **Suriye-Filistin Cephesi:**
* **Amaç:** İngilizlerin ve Arapların Suriye ve Filistin'i ele geçirmesini engellemek.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için başarısızlıkla sonuçlandı. İngilizler ve Araplar bölgeyi ele geçirdi ve Osmanlı Devleti bölgedeki hakimiyetini kaybetti.
* **Durum:** Kaybedildi.

4. **Hicaz-Yemen Cephesi:**
* **Amaç:** Kutsal toprakları korumak ve İngilizlerin desteklediği Arap isyanlarını bastırmak.
* **Sonuç:** Osmanlı Devleti için başarısızlıkla sonuçlandı. Mekke, Medine ve diğer kutsal şehirler kaybedildi ve Osmanlı Devleti bölgedeki hakimiyetini kaybetti.
* **Durum:** Kaybedildi.

**Özet Tablo:**

| Cephe | Türü | Amaç | Sonuç | Durum |
| ----------------- | --------- | -------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------- |
| Kafkas Cephesi | Taarruz | Rusları Kafkasya'dan uzaklaştırmak, toprakları geri almak. | Başarısızlık, Sarıkamış'ta büyük kayıplar. | Kaybedildi |
| Kanal Cephesi | Taarruz | Süveyş Kanalı'nı ele geçirmek, Mısır'ı geri almak. | Başarısızlık, Kanal Harekatı başarısız oldu. | Kaybedildi |
| Çanakkale Cephesi | Savunma | İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirmesini engellemek. | Zafer, İtilaf Devletleri geri çekildi. | Kazanıldı |
| Irak Cephesi | Savunma | İngilizlerin Irak petrollerini ele geçirmesini engellemek. | Başarısızlık, Kut'ül Amare zaferine rağmen cephe kaybedildi. | Kaybedildi |
| Suriye-Filistin | Savunma | İngilizlerin ve Arapların Suriye ve Filistin'i ele geçirmesini engellemek. | Başarısızlık, İngilizler ve Araplar bölgeyi ele geçirdi. | Kaybedildi |
| Hicaz-Yemen | Savunma | Kutsal toprakları korumak, Arap isyanlarını bastırmak. | Başarısızlık, Mekke, Medine kaybedildi. | Kaybedildi |

Bu liste, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki cephelerini ve sonuçlarını özetlemektedir. Çanakkale Cephesi dışında, Osmanlı Devleti'nin diğer cephelerde başarılı olamadığı görülmektedir.

Mondros Ateşkes Antlaşması, 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanmıştır. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında I. Dünya Savaşı'nı sona erdirmiştir. Antlaşma, Limni adasının Mondros limanında, İngiliz Agamemnon zırhlısında imzalanmıştır. Osmanlı Devleti adına Bahriye Nazırı Rauf Bey, İtilaf Devletleri adına ise İngiliz Amiral Arthur Calthorpe imza koymuştur.

* **Osmanlı Yönetimi:** Antlaşmayı imzalayarak devletin bekasını korumaya çalıştı, ancak şartların ağırlığı karşısında çaresiz kaldı.
* **Halk:** İşgallere karşı büyük bir tepki gösterdi ve vatanı savunma amacıyla direniş hareketlerini başlattı.
* **Mustafa Kemal Atatürk:** Antlaşmanın ülkeyi işgale açık hale getirdiğini görerek, derhal Anadolu'ya geçip milli mücadeleyi örgütlemeye başladı.

Elbette, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerini açıklayalım ve yorumlayalım:

**7. Madde:**

* **Metni:** "İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacaklardır."
* **Yorumu:** Bu madde, İtilaf Devletleri'ne Osmanlı topraklarının herhangi bir yerini, herhangi bir zamanda işgal etme yetkisi veriyordu. Bu, antlaşmanın en tehlikeli maddelerinden biriydi, çünkü İtilaf Devletleri'ne istedikleri bahaneyle Osmanlı topraklarına müdahale etme ve işgal etme olanağı sağlıyordu. Bu madde, Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını açıkça ihlal ediyordu ve ülkenin fiilen işgaline zemin hazırlıyordu.

**24. Madde:**

* **Metni:** "Vilayet-i Sitte'de (Altı Doğu İli: Erzurum, Van, Harput, Sivas, Diyarbakır, Bitlis) herhangi bir karışıklık çıkarsa, İtilaf Devletleri bu illerin herhangi bir kısmını işgal etme hakkını haiz olacaktır."
* **Yorumu:** Bu madde, özellikle Doğu Anadolu'daki altı ili hedef alıyordu. İtilaf Devletleri'ne, bu bölgede herhangi bir "karışıklık" çıktığı takdirde (ki bu karışıklığı kendileri de çıkarabilirlerdi) bu illeri işgal etme hakkı tanıyordu. Bu madde, bölgede bir Ermeni devleti kurma veya bölgeyi kendi nüfuz alanlarına dahil etme amacını taşıyordu. Bu madde de Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü ve egemenlik haklarını tehdit ediyordu.

**Genel Yorum:**

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın bu iki maddesi, antlaşmanın Osmanlı Devleti için ne kadar ağır ve tehlikeli olduğunu açıkça göstermektedir. 7. madde, ülkenin tamamını işgale açık hale getirirken, 24. madde belirli bir bölgeyi hedef alarak ayrılıkçı hareketleri destekleme ve bölgeyi ele geçirme amacını taşıyordu. Bu maddeler, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini başlatmasında ve Kurtuluş Savaşı'nı örgütlemesinde önemli bir etken olmuştur.

Elbette, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesini sesli okuyorum:

"Vilayet-i Sitte'de (Altı Doğu İli: Erzurum, Van, Harput, Sivas, Diyarbakır, Bitlis) herhangi bir karışıklık çıkarsa, İtilaf Devletleri bu illerin herhangi bir kısmını işgal etme hakkını haiz olacaktır."