Fiilimsiler konusunu özetlemem ve bu özeti PDF olarak sunmam şu an mümkün değil, ancak sana bu konuda detaylı bir açıklama yapabilirim. İşte fiilimsilerle ilgili bilmen gerekenler:
**Fiilimsiler (Eylemsiler)**
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiillerin tüm özelliklerini taşımayan sözcüklerdir. Yani, fiil gibi hareket, durum veya oluş bildirirlerken, isim, sıfat veya zarf gibi de kullanılabilirler. Üç tür fiilimsi vardır: isim-fiil (ad-eylem), sıfat-fiil (ortaç) ve zarf-fiil (ulaç).
1. **İsim-Fiil (Ad-Eylem):**
* Fiil kök veya gövdelerine "-ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek" ekleri getirilerek yapılır.
* Cümlede isim gibi kullanılırlar. Özne, nesne, tümleç olabilirler.
Örnek:
* **Okumak** güzeldir. (Özne)
* **Gülüşünü** sevdim. (Belirtili nesne)
* **Yüzmekten** hoşlanırım. (Dolaylı tümleç)
İpucu:
"-ma, -me" eki olumsuzluk eki ile karışabilir. Olumsuzluk eki fiilin anlamını olumsuz yaparken, isim-fiil eki fiili isme dönüştürür. Örneğin: "Ders çalışmayı **bırakma**." (isim-fiil) ve "Beni **arama**." (olumsuzluk eki)
2. **Sıfat-Fiil (Ortaç):**
* Fiil kök veya gövdelerine "-an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş" ekleri getirilerek yapılır.
* Cümlede sıfat gibi kullanılırlar ve bir ismi nitelerler.
Örnek:
* **Koşan** çocuklar gördüm. (Çocuklar ismini niteliyor)
* **Çıkmaz** sokaklara girdik. (Sokak ismini niteliyor)
* **Görünmez** kaza.
Yaygın Hata:
Sıfat-fiil ekleriyle kurulan bazı kelimeler zamanla kalıplaşarak isimleşebilir. Bu durumda sıfat-fiil özelliğini kaybederler. <br>
Örneğin: "Dolmuş" (araç anlamında), "Yakacak" (odun, kömür vb. anlamında).
3. **Zarf-Fiil (Ulaç):**
* Fiil kök veya gövdelerine "-ken, -alı, -eli, -madan, -meden, -ınca, -ince, -unca, -ünce, -ıp, -ip, -up, -üp, -arak, -erek, -dıkça, -dikçe, -casına, -cesine, -meksizin, -maksızın" ekleri getirilerek yapılır.
* Cümlede zarf gibi kullanılırlar ve fiilin veya fiilimsinin nasıl, ne zaman, neden yapıldığını belirtirler.
Örnek:
* **Gülerek** konuştu. (Nasıl konuştu?)
* **Gelince** haber ver. (Ne zaman haber ver?)
* **Koşarak** uzaklaştı.
İpucu:
Zarf-fiiller, cümleye zaman veya durum anlamı katarlar. Cümledeki fiile sorulan "nasıl" veya "ne zaman" sorularına cevap verirler.
**Özet:**
* **İsim-fiil:** "-ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek" ekleri ile yapılır, isim gibi kullanılır.
* **Sıfat-fiil:** "-an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş" ekleri ile yapılır, sıfat gibi kullanılır.
* **Zarf-fiil:** "-ken, -alı, -eli, -madan, -meden, -ınca, -ince, -unca, -ünce, -ıp, -ip, -up, -üp, -arak, -erek, -dıkça, -dikçe, -casına, -cesine, -meksizin, -maksızın" ekleri ile yapılır, zarf gibi kullanılır.
Bu özetle fiilimsiler konusunu daha iyi anlamış olmalısın. Şimdi, öğrendiklerini pekiştirmek için birkaç alıştırma yapabilirsin. Örneğin, çeşitli metinlerdeki fiilimsileri bulmaya çalışabilirsin.
🤔 İlgili Sorular:- Bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak?
- Fiilimsilerin cümledeki işlevleri nelerdir?
- Fiilimsilerle ilgili daha fazla örnek verebilir misin?